Biodiversiteit door risicospreiding

Biodiversiteit door risicospreiding

29/08/2011

In 2000 werd FAPECAFES opgericht, een koffiefederatie in het Zuiden van Ecuador. In korte tijd bracht Fapecafes 1.500 boeren samen uit 3 provincies om jaarlijks 500 ton koffie te commercialiseren naar Europa en de Verenigde Staten. Maar om het hoofd te bieden aan tegenvallende oogsten of lage marktprijzen, was dit niet genoeg. Daarom keken we samen met een Franse fairtrade-importeur, Ethiquable, naar andere producten om het risico te spreiden en het inkomen van de boeren te garanderen.

Na wikken en wegen, bleek dat er voor bananenchips uit de provincie Zamora een interessante markt kon zijn in Europa. Daarop begonnen de boeren zich ook beter te organiseren rond de bananenteelt. De verwerking tot chips vermindert de afhankelijkheid van koffie en helpt om de financiële risico’s voor de boerenorganisatie beter te spreiden.

En er zijn nog andere voordelen. Bananen geven schaduw aan de koffie en houden het ecologische evenwicht in stand. Om die reden werden bananen altijd al gekweekt, maar de oogst werd vroeger aan een heel lage prijs verkocht. Daarenboven zijn bananen een gewas waar vrouwen meer zeggenschap over hebben dan over koffie en creëert de verwerking tot chips extra inkomen voor vrouwen bij het wassen en pellen van de bananen.

Zo is het samengaan van koffie- en bananenteelt drie keer prijs op het vlak van duurzaamheid: economische duurzaamheid door de betere risicospreiding, ecologische duurzaamheid door het in standhouden van het evenwicht in de koffieplantages en de sociale duurzaamheid door het verbeteren van de positie van vrouwen binnen de organisatie en de gemeenschap.

“Iedereen houdt er nu meer aan over”

Mercedes Adela Troya Paccha is een bananenproducente en lid van APECAP, één van de lidorganisaties van FAPECAFES. Ze woont samen met haar man Vitaliana Sánchez en haar vijf kinderen, drie jongens en twee meisjes tussen 3 en 15 jaar.

Mercedes leeft van de landbouw. Het is hard werk en vaak een gevecht. “Ik sta op om 5 uur ‘s morgens, maak het ontbijt voor mijn gezin, verzorg de dieren, doe het huishouden en dan vertrek ik naar de koffieplantage.” Wanneer ze klaar is in de koffieplantage, trekt Mercedes naar haar bananenplantage van een hectare groot. “Onkruid wieden, snoeien en oogsten... Ik doe het allemaal volgens de aanbevelingen van APECAP.”

Mercedes verkocht al meer dan 1.500 kilo bananen. Ze vindt dat bananenchips een interessant product is, bovenop de koffieoogst. “Via onze boerenorganisatie krijgen we er 0,25 dollar per kilo voor. Tussenhandelaars zouden me amper 0,15 dollar betalen. Iedereen houdt er nu meer aan over.”

Een winstgevende zaak dus voor Mercedes en ze weet dat de chips uit haar plantage gegeerd en gesmaakt wordt in landen zoals Frankrijk en België. De bananenchips leidden tot nieuwe investeringen voor het pellen en het wassen van de bananen. Die brachten op hun beurt werk voor huisvrouwen die nog een baan zochten.

“Ik raad de vrouwen altijd aan om hun kinderen, eens ze volwassen zijn, te betrekken bij ons werk, want zij zijn de toekomst van de organisatie”, zegt Mecedes vol overtuiging. “Ik hoop vooral dat vrouwen meer de leiding gaan nemen. We moeten daarom ruimte geven aan onze zonen en dochters om zich voor te bereiden, zodat ze later onze vertegenwoordigers en landbouwadviseurs kunnen zijn. Ik hoop echt dat we de bananenproductie en -verwerking nog kunnen uitbouwen. Het is belangrijk dat onze kinderen zien dat landbouw een sector met toekomst is.”