Is er ook honger in Oeganda?

Is er ook honger in Oeganda?

20/08/2011

In de Hoorn van Afrika is er hongersnood. Hoe is de situatie in Oeganda?

Vooral in het noorden en nu op sommige plaatsen in het oosten van Oeganda lijden al meer dan een miljoen mensen honger, ook al is de situatie er niet zo acuut als in de buurlanden. Droogte en ziektes verwoesten het werk van boeren, waardoor voorraadschuren leeg blijven. “De late en onvoorspelbare regenval komt bovenop al fors gestegen voedselprijzen”, zegt Rose Adokorach die voor Vredeseilanden het programma coördineert in Oeganda. “De prijzen zijn bijna verdubbeld sinds begin dit jaar. Duurdere brandstof, ziektes die planten vernietigen, inflatie, hogere vraag in de regio,... Het zijn maar enkele oorzaken, maar ze treffen de mensen bijzonder hard. Iedere week zijn er demonstraties in Kampala.”

Produceert Oeganda genoeg voedsel om haar bevolking te kunnen voeden?

Onder normale omstandigheden produceert het oosten genoeg om de rest van de bevolking en zelfs de buurlanden te kunnen voeden. Maar momenteel is de vraag vanuit het noorden van Oeganda en de buurlanden (vooral Zuid-Soedan en Kenia) zo groot, dat de productie niet kan volgen. Veel boeren die wel een goede oogst hebben, zien de kans om hun voedsel aan hoge prijzen te verkopen. Ze houden echter geen rekening met het risico dat er op middellange termijn niet genoeg voedsel meer te koop zal zijn om hun eigen families te voeden. Voedseltekorten zijn in bepaalde regio’s van Oeganda immers heel ongewoon. De organisaties die Vredeseilanden ondersteunt, proberen de boeren te overtuigen om voedselstocks aan te leggen en niet alles te verkopen.

De voorbije jaren kregen we meer en meer berichten over voedseltekorten in bepaalde districten in Oeganda. Speelt het veranderende klimaat hierbij de hoofdrol?

Het is niet de enige, maar wel een belangrijke factor. De regens worden meer en meer onvoorspelbaar. Bepaalde regio’s hadden de laatste jaren te kampen met droogtes, andere dan weer met overstromingen. Ook raken gronden meer en meer uitgeput omdat boeren te weinig aandacht besteden aan bodemvruchtbaarheid. Daarnaast spelen nog andere factoren zoals de hoge olie- en voedselprijzen en de stijgende inflatie een rol.

Neemt de Oegandese regering maatregelen om voedseltekorten tegen te gaan?

De overheid probeert nu vooral samen met NGO’s de bevolking te sensibiliseren om een deel van hun voedselproductie op te slaan en niet alles te verkopen.

Verkoopt Oeganda nog voedsel aan buurlanden zoals Kenia en Zuid-Soedan?

Heel wat Keniaanse handelaars komen voedsel kopen in Oeganda en bieden hoge prijzen aan. Kenia is immers een land dat niet overal vruchtbaar is. Het produceert nooit genoeg om zijn eigen bevolking te voeden en moet altijd voedsel bijkopen in het buitenland. Maar de laatste oogst in Kenia zelf is mislukt door de droogte én ze hebben nog extra monden te voeden: de nieuwe vluchtelingen uit Ethiopië en Somalië. Daarnaast is Zuid-Soedan onlangs onafhankelijk geworden. Er zijn veel emigranten en vluchtelingen teruggekeerd naar hun geboortedorpen. Maar de landbouw staat er nog niet op poten. Dus ook die mensen kopen voedsel uit Oeganda.

Wat doet Vredeseilanden om de boeren minder kwetsbaar te maken voor voedseltekorten?

Vredeseilanden probeert de wortels van het voedselprobleem structureel aan te pakken. We geven ondersteuning op verschillende vlakken: zowel op productieniveau als het op de markt brengen van hun producten en het bevorderen van een goede landbouwpolitiek. Zo geven onze partnerorganisaties vormingen rond het duurzaam verbeteren van de bodemvruchtbaarheid en het waterbeheer, zorgen ze er mee voor dat er beter zaaizaad beschikbaar is, en helpt Vredeseilanden boerenorganisaties te ijveren voor een beter georganiseerde landbouweconomie.

Wat kan de Oegandese overheid doen om de voedselproblemen op lange termijn op te lossen?

Zoals vele andere Afrikaanse landen investeerde Oeganda de afgelopen decennia te weinig in haar landbouwsector. Ondanks het feit dat 80% van de bevolking van landbouw afhankelijk is, is de overheid nog steeds haar belofte niet nagekomen om minstens 10% van het nationaal budget aan landbouw te besteden en meer gerichte aandacht te besteden aan kleine boeren. Ook haar handelspolitiek zou beter afgestemd moeten worden op de behoeften van haar eigen bevolking. Zoals Speciaal VN Rapporteur voor het Recht op Voedsel, Olivier De Schutter, het verwoordt: “Honger is geen technisch, maar vooral een politiek probleem.