Rikolto is een internationale netwerkorganisatie met programma's en medewerkers wereldwijd. Op deze pagina lees je hoe de aansturing van Rikolto gebeurt.
Rikolto bestaat uit drie rechtspersonen: Rikolto International, Rikolto België en Rikolto Consult. De drie organisaties zijn financieel, economisch en organisatorisch met elkaar verbonden en hebben een gemeenschappelijke missie, maar beschikken over eigen bestuursstructuren.
In 2017 onderging onze organisatie- en bestuursstructuur een complete make-over en werd Rikolto een internationale netwerkorganisatie. Rikolto International werd opgericht: een nieuwe rechtspersoon naast Rikolto België (voorheen de ngo Vredeseilanden), die het vehikel van de netwerkorganisatie werd.
De kantoren van Rikolto in Latijns-Amerika, Oost-Afrika, West-Afrika, Zuidoost-Azië en Europa (België) maken allemaal gelijkwaardig deel uit van Rikolto als netwerkorganisatie, waarbij Rikolto België het enige kantoor is met een afzonderlijke rechtspersoonlijkheid. Rikolto International wordt geleid door een Global Directors Team, een Global Operations Team, een Strategy Meeting en een International Board of Directors, waarin alle Rikolto-regio's vertegenwoordigd zijn.
“We konden het gewoonweg niet langer verdragen dat een management en een raad van bestuur die uitsluitend uit Belgen bestonden, leiding gaven aan een wereldwijde organisatie. Dankzij onze internationale bestuursstructuur kunnen we ten volle profiteren van alle wereldwijde kennis, competenties en dynamiek. Het duurzaam maken van onze voedselsystemen is geen traditioneel ontwikkelingsprobleem: enkel door die uitdaging samen aan te gaan, kunnen we slagen.
Het Global Directors Team bestaat uit de uitvoerend directeur, de drie Global Programme Directors en de Operations Director. Zij beheren de dagelijkse activiteiten van het hele netwerk, met een specifieke focus op ons programma en onze strategieën. Een Global Operations Team, bestaande uit alle regionale Heads of Operations en de Global Operations Director, bepaalt de regels en voorschriften die als leidraad dienen voor het werk van Rikolto op het gebied van financiën, human resources, enz. Twee keer per jaar komt het Global Directors Team bijeen in een strategische vergadering, samen met gedelegeerde regionale programmadirecteuren en andere gedelegeerde medewerkers (zoals bijvoorbeeld operationeel directeuren van regionale kantoren). De strategische vergadering is de hoeksteen van het bestuur van onze organisatie en het is de plek waar strategische, operationele en regionale belangen samenkomen. De strategische vergadering doet strategische beslissingen voor aan de raad van bestuur.
De Internationale Raad van Bestuur geeft strategische sturing aan Rikolto op weg naar duurzame voedselsystemen. De samenstelling van onze Internationale Raad van Bestuur is gebaseerd op de complementaire individuele expertise van de leden (financiën, HR en missiegerelateerde inhoud), hun achtergrond of stakeholdervertegenwoordiging (maatschappelijk middenveld, publieke sector en private sector) en hun kennis van Rikolto. Het is van cruciaal belang dat deze samenstelling zorgt voor diversiteit op het vlak van gender, leeftijd en geografische spreiding over de regio's van Rikolto.
De bestuurders worden benoemd voor een maximale periode van drie jaar en kunnen tweemaal worden herbenoemd. De bestuursleden kunnen alleen nieuwe leden voordragen als deze worden voorgesteld door de Strategievergadering (Strategy Meeting), om diversiteit en kennis van het werk van Rikolto te waarborgen. De voorzitter en alle andere bestuursleden zijn vrijwilligers. Zij ontvangen geen vergoeding voor hun diensten, noch hebben zij een uitvoerende functie binnen de organisatie. De Raad delegeert de operationele verantwoordelijkheid aan het directieteam (Executive Management) van de organisatie: sinds 1 september 2018 is Chris Claes de algemeen directeur (Executive Director) van Rikolto International.
De Internationale Raad van Bestuur van Rikolto komt drie keer per jaar virtueel bijeen en één keer fysiek, samen met de Strategievergadering. De Raad bewaakt onze missie en kernwaarden. Op basis van voorstellen van de Strategievergadering bepaalt de Raad het algemene beleid en de strategieën van de organisatie. Zij volgen de uitvoering van dit beleid en deze strategieën op, evenals de behaalde resultaten en impact. Sociale, economische en ecologische belangen vormen de kern van deze strategische gesprekken.
De vzw Rikolto België heeft een lange geschiedenis. Tot 2016 bestond Rikolto België – dat destijds de naam Vredeseilanden/VECO droeg – uit een hoofdkantoor en zeven regionale kantoren. In 2016 ondergingen onze organisatie- en bestuursstructuur een volledige transformatie en werden we een internationale netwerkorganisatie. Na de internationalisering van onze organisatie en ons bestuur veranderden we onze merknaam van Vredeseilanden/VECO naar Rikolto.
Er werd een nieuwe organisatie opgericht, Rikolto International, als drager van alle internationale programma's; Rikolto België werd verantwoordelijk voor het programma van Rikolto in België en voor de private fondsenwerving. `Rikolto België vzw is een onafhankelijke legale entiteit met een eigen Belgische werking.
Rikolto België vzw maakt samen met Rikolto International son (Latijns-Amerika, Zuidoost-Azië, West- en Oost-Afrika) de netwerkorganisatie Rikolto. Zowel Rikolto België vzw als Rikolto International son hebben een eigen bestuur, met één gedeelde bestuurder. Elke Rikolto-regio ontwikkelt en voert een eigen programma uit, binnen de overkoepelende Rikolto-strategie. Het ‘Global Support Team’ ondersteunt de regio’s en waakt over de interne samenhang.
Riolto België vzw is een onafhankelijke legale entiteit met een eigen Belgische werking. Rikolto België vzw maakt samen met Rikolto International son (Latijns-Amerika, Zuidoost-Azië, West- en Oost-Afrika) de netwerkorganisatie Rikolto. Zowel Rikolto België vzw als Rikolto International son hebben een eigen bestuur, met één gedeelde bestuurder. Elke Rikolto-regio ontwikkelt en voert een eigen programma uit, binnen de overkoepelende Rikolto-strategie. Het ‘Global Support Team’ ondersteunt de regio’s en waakt over de interne samenhang.
Als hoogste gezagsorgaan toetst de Algemene Vergadering de grote lijnen van het gevoerde beleid aan de missie. Ze bekrachtigt de voorstellen van het bestuur op vlak van strategisch en financieel management, en dient als een belangrijk klankbord voor nieuwe denkpistes.
De leden zetelen ten persoonlijke titel, en vormen een evenwichtige weergave van het maatschappelijk draagvlak van de organisatie in Vlaanderen. Aanvaardingscriteria voor nieuwe leden zijn hun actieve betrokkenheid bij de werking van de vereniging en/of bij de realisatie van de doelstellingen. Momenteel telt de AV 46 mannen en 31 vrouwen, waaronder vrijwilligers vanuit het bewegingswerk en mensen met relevante ervaring en expertise.
Het bestuur is verantwoordelijk voor de algemene leiding van Rikolto België vzw in nauwe samenwerking met het management. Het bepaalt de strategische koers, houdt toezicht op de uitvoering ervan, keurt de meerjarenprogramma’s, jaarplannen, begroting, financiële rapportering en belangrijke contracten goed, en bevestigt het algemene beleid en strategische keuzes. Het bestuur stuurt het management aan, inclusief de aanstelling en evaluatie van de algemeen directeur, en keurt organogram, personeelskader en personeelsbeleid goed. Daarnaast zorgt het voor afstemming met Rikolto International, draagt het nieuwe leden voor binnen bestuur en Algemene Vergadering, stelt het aanpassingen aan statuten en intern reglement voor, en organiseert het de Algemene Vergadering.
Het bestuur telt 3 tot 9 bestuursleden, die een breed scala aan expertises bestrijken. Zij kunnen maximaal 2 termijnen van 4 jaar als bestuurder zetelen. Bij de toekenning of hernieuwing van mandaten streeft men naar een evenwicht tussen kenniscontinuïteit en vernieuwingsbereidheid. Het bestuur zorgt ervoor dat er voldoende complementaire competenties aanwezig zijn, zowel inhoudelijk (landbouw, voeding, duurzaamheid, maatschappelijke beweging, fondsenwerving, milieu, diversiteit…) als bestuurlijk (juridisch, financieel, strategisch, management en human ressources). Het huidige bestuur bestaat uit:
Het management bestaat uit de algemeen directeur en de zakelijk coördinator. De algemeen directeur krijgt van het bestuur het mandaat om het dagelijks bestuur van de organisatie te leiden. De algemeen directeur is verantwoordelijk voor de uitvoering van de strategie en het operationeel management, zoals omschreven in het Intern Reglement. Het management vormt het aanspreekpunt voor het bestuur en stemt minstens 5 keer per jaar met hen af. Het management bereidt het overleg nauwgezet voor in samenwerking met de voorzitter.
Rikolto België vzw telt 27 werknemers in een horizontale structuur. Elke werknemer maakt deel uit van één van de vier functionele groepen: ‘piloten, opschaling & beleid’, governance, communicatie, of draagvlak. De coördinatoren van deze functionele groepen (waaronder de algemeen directeur en de zakelijk coördinator) vormen het dagelijks bestuur: zij volgen de strategische, operationele en zakelijke lijnen op.
Voor de dagelijkse werking organiseert het team zich in projectgroepen, die collega’s uit de verschillende functionele groepen met hun bijhorende expertise bundelen. Deze projectgroepen worden getrokken door een projectleider en hebben een afgelijnd en helder plan over hoe ze bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie. Elke projectgroep maakt duidelijke afspraken over rollen, verantwoordelijkheden, timing en output. Wanneer de realisatie van een project in het gedrang komt of om een projectoverschrijdende beslissing vraagt, kan de projectleider dit aankaarten bij zijn coördinator die dit bespreekt op het dagelijks bestuur.
Zo vormt Rikolto België een flexibele organisatie die de krachten en kwaliteiten verenigt van zelfsturing en klassieke hiërarchie.
Het personeelsbeleid van Rikolto focust op 3 domeinen: diversiteit, groei en welzijn.
Diversiteit: Rikolto is een open organisatie
Om innovatief en wendbaar te werken, moeten mensen kunnen experimenteren, creatief kunnen zijn, kunnen falen en uit het falen kunnen leren. Dit vraagt om een stimulerende, open en veilige omgeving waar respect en eerlijke, constructieve feedback centraal staan. We kunnen onszelf zijn, omarmen diversiteit en respecteren elkaars identiteit. We zetten als volgt in op diversiteit:
Groei: Ontwikkeling van het team is essentieel
We stimuleren en ondersteunen medewerkers en teams om talenten te ontwikkelen door tijd en middelen ter beschikking te stellen. We erkennen ieders inspanningen en bijdragen, en zetten in op constructieve feedback. Onze evaluatie- en functioneringscyclus is duidelijk en formeel, en omvat regelmatige evaluaties van de prestaties:
• Individueel: een jaarlijks evaluatiegesprek via 360° feedback en halfjaarlijkse functioneringsgesprekken;
• Team en organisatie: halfjaarlijkse evaluatiemomenten over het behalen van de doelstellingen en het functioneren van het team en de organisatie;
• Permanente constructieve feedback: regelmatige trainingen voor het hele team over feedback op elkaars functioneren en handelen.
Welzijn: Eerlijke verloning en aandacht voor work-life balans
We hebben een eerlijk en transparant verloningssysteem. De lonen zijn gebaseerd op maturiteit, rollen en verantwoordelijkheden, competenties en inzet. Ze zijn aantrekkelijk en bieden perspectief. Naast de lonen, zorgen ook de algemene voorwaarden en werkomstandigheden voor een algemene tevredenheid van de medewerkers. We zetten als volgt in op welzijn:
• Een leertraject rond welzijn op het werk op ons trainingsplatform;
• Een instructiegids voor een gezond gebruik van communicatiemiddelen;
• Een regelmatige bevraging bij de medewerkers over de werktevredenheid, tevredenheid over arbeidsvoorwaarden, werksfeer, feedback, groeimogelijkheden en werkomgeving. We delen de resultaten van de bevraging met de medewerkers en nemen hen mee in de actieplannen als antwoord op aandachtspunten.
Vrijwilligerswerking en -beleid
Rikolto cultiveert ambassadeurs. Een ambassadeur voelt zich verbonden met onze missie en maakt deze zichtbaar in zijn of haar omgeving, organisatie of netwerk.
In eerste instantie bouwen we aan een actief draagvlak, zowel bij onze professionele contacten als in ons informele netwerk van supporters, donateurs en deelnemers aan events. Wanneer iemand die betrokkenheid tot onze organisatie omzet in een zichtbaar engagement, spreken we van ambassadeurschap. Dat zichtbare engagement kan verschillende vormen aannemen: verhalen of inzichten van Rikolto delen in communicatie, een evenement organiseren, of een financiële actie opzetten. Ambassadeurs kunnen zowel individuen als organisaties, scholen of verenigingen zijn. We werven en ondersteunen ambassadeurs door:
Er is aandacht voor verwelkoming, bedanking en afscheid. Aangezien engagementen vaak concreet en tijdelijk zijn, zetten we sterk in op betrokkenheid en contact vasthouden. Dit relatiemanagement krijgt vorm zowel in persoonlijk relatiebeheer als in customer journeys (algemene en thematische nieuwsbrieven, post en digitale brieven met en zonder steunvraag, jaarverslagen…).
Eind november 2018 richtten Rikolto International en Rikolto België Rikolto Consult op, een besloten vennootschap met sociaal oogmerk. De organisatie werd opgezet om de methodieken, methoden, tools en instrumenten op te schalen die Rikolto International en Rikolto België in hun programma’s hebben ontwikkeld. De activiteiten van Rikolto Consult worden gefinancierd via commerciële contracten met derden die gebruikmaken van haar consultancy- en adviesdiensten.
Alle winst die Rikolto Consult genereert, vloeit terug naar Rikolto International en Rikolto België. Beide organisaties bezitten elk 50% van de aandelen. De drie organisaties zijn op financieel, economisch en organisatorisch vlak met elkaar verbonden en delen een gemeenschappelijke missie en visie.
De respectievelijke algemeen directeurs van Rikolto België en Rikolto International, Thibault Geerardyn en Chris Claes, zijn statutair benoemd als het College van Bestuurders van Rikolto Consult om toezicht te houden op het dagelijks bestuur. Daarnaast is er een Raad van Toezicht opgericht, bestaande uit twee bestuursleden van de Raden van Bestuur van Rikolto België en Rikolto International. Volgens de statuten van de twee enige aandeelhouders (Rikolto België en Rikolto International) kan deze Raad van Toezicht ook de Algemene Vergadering van Rikolto Limited vertegenwoordigen.