Van piloot naar beleid: de systeemverandering achter schoolvoeding

Bij Rikolto geloven we dat lokale successen de bouwstenen vormen voor nationale en Europese systeemverandering. De praktijkervaringen van onze partnersteden laten zien hoe we barrières doorbreken door niet harder, maar slimmer te werken en internationale kennis te vertalen naar lokaal beleid. Ook binnen de schoolmuren, dat bewees het Europese SchoolFood4Change-project.

In Slowakije stond het team voor een enorme uitdaging: een gebrek aan wetgevende steun voor duurzame schoolvoeding. Door de internationale expertise van het SF4C-netwerk te vertalen naar de lokale context, wist onze partner Skutočne zdravá škola de deur naar het Ministerie van Onderwijs te openen. Ze trainden 685 professionals via regionale sessies en bewezen met 20 pilootscholen dat verandering mogelijk is. Vandaag maken ze deel uit van een nationale werkgroep die duurzame recepten en kwaliteitsstandaarden integreert in de Slowaakse wetgeving.

Een vergelijkbare strategische doorbraak vond plaats in Tsjechië. Daar vormden de partners een krachtige alliantie met het Nationaal Instituut voor Volksgezondheid. Deze samenwerking leidde tot een modernisering van de nationale voedingsrichtlijnen, waarbij voor het eerst harde eisen werden gesteld aan het aandeel biologische en seizoensgebonden producten. Het bewijst dat de expertise uit ons netwerk de nodige munitie levert voor beleidsmakers om de verouderde "laagste prijs"-logica definitief los te laten.

Om deze verandering structureel te verankeren, is een slimme financiering cruciaal. In Leuven hanteert de stad een 'solidariteitsfactor' bij het verdelen van Vlaamse middelen voor gezonde voeding. Scholen met een financieel kwetsbare leerlingenpopulatie of scholen die investeren in warme maaltijden krijgen net iets meer een duwtje in de rug. Door daarnaast partnerschappen aan te gaan met organisaties zoals Lions clubs en ngo's zoals Brooddoosnodig, bouwt de stad aan een duurzaam financieel systeem dat niet enkel afhankelijk is van tijdelijke subsidies.

Ook in Viimsi kijken ze naar de lange termijn. De stad integreert de SF4C-principes nu al in hun nieuwe aanbestedingen voor cateringdiensten en bereidt de begroting van 2027 voor om de Whole School Food Approach structureel te ondersteunen. Door voeding niet langer als een losstaande kostpost te zien, maar als een integraal onderdeel van gezondheids- en milieubeleid, leggen deze steden het fundament voor een veerkrachtig Europees voedselsysteem.

‍

‍

‍