
Vrouwen en jongeren zijn belangrijk voor de toekomst van de landbouw- en voedingssector, die in sneltempo vergrijst. Toch krijgen ze niet altijd dezelfde kansen op inkomen, financiering en inspraak. In de cacao- en koffiesector is dat goed te zien: vrouwen doen veel van het werk, terwijl de sector vergrijst en te weinig jongeren er een toekomst in zien. In Inclusion in Action deelt Rikolto ervaringen uit Latijns-Amerika, Afrika en Zuidoost-Azië. Daaruit blijkt wat volgens Rikolto goed werkt en waar nog drempels liggen voor vrouwen en jongeren in de landbouw- en voedingssector.
Omdat de landbouwsector hen nodig heeft. Vrouwen spelen al een grote rol in de productie van cacao en koffie, maar hebben niet altijd dezelfde toegang tot inkomen, opleiding, financiering en beslissingen.
Ook jongeren zijn belangrijk voor de toekomst van de sector. Toch zien veel jongeren landbouw nog als zwaar werk met weinig zekerheid. Daarom probeert Rikolto vrouwen en jongeren niet alleen te ondersteunen, maar hen ook meer kansen te geven om zelf actief mee te werken aan de toekomst van de sector.
Vooral een stabiel inkomen en kansen om zelf iets op te bouwen. Jongeren zijn meer geïnteresseerd in landbouw wanneer ze zien dat ze er echt een toekomst mee kunnen hebben. Een hoog inkomen is daarbij niet het enige wat telt. Zekerheid is minstens even belangrijk.
Daarom ondersteunt Rikolto jongeren bijvoorbeeld bij kleine ondernemingen en landbouwdiensten.

Kwekerijen voor koffie- en cacaobomen
Jongeren en vrouwen kunnen plantenkwekerijen opzetten waar nieuwe cacao- en koffieplanten worden gekweekt. Zo helpen ze oudere landbouwbedrijven te vernieuwen en kunnen ze tegelijk extra inkomen verdienen.
Landbouw wordt dus aantrekkelijker wanneer jongeren zien dat er ook echte economische kansen zijn.
Nee, inkomen is belangrijk, maar het is niet het enige. Vrouwen en jongeren hebben ook opleiding, toegang tot markten, financiering en inspraak nodig. Voor vrouwen kan een eigen inkomen ervoor zorgen dat ze meer controle krijgen over hun geld en meer kunnen meepraten binnen het gezin.
Voor jongeren kunnen opleidingen en contacten met andere jongeren zorgen voor meer zelfvertrouwen en meer interesse in landbouw.
Youth Bootcamps in Ecuador
Tijdens een Youth Bootcamp in Ecuador kwamen jonge cacaoproducenten in contact met onderzoekers, financiers, kopers en kwaliteitsexperts. Ze leerden meer over markten, kwaliteit, innovatie en hoe ze hun eigen bedrijf konden versterken.
Het gaat dus niet alleen om geld verdienen, maar ook om kansen krijgen, een netwerk opbouwen en mee kunnen beslissen.
Omdat je zonder geld moeilijk iets kunt opstarten of uitbreiden. Een goed idee of een opleiding is niet genoeg als iemand geen materiaal kan kopen of niet kan investeren. Daarom werkt Rikolto met lokale spaargroepen, zoals Village Savings and Loan Associations. Mensen sparen daar samen geld en kunnen kleine leningen krijgen.

Sparen en lenen in de gemeenschap
Een VSLA (Village Saving & Loan Association) bestaat meestal uit 15 tot 30 leden. Na enkele maanden sparen kunnen leden een lening krijgen tot drie keer het bedrag dat ze zelf hebben gespaard. Rikolto verbindt de groepen ook met banken en andere financiële instellingen. Zo kunnen vrouwen en jongeren investeren in hun boerderij of een eigen activiteit starten.
Omdat mensen vaak meer betrokken zijn wanneer ze zelf ook iets bijdragen. Rikolto merkte dat gratis ondersteuning soms de verwachting kan geven dat een organisatie alles blijft betalen. Dat maakt het moeilijker om later zelfstandig verder te gaan.
Wanneer deelnemers zelf geld of middelen investeren, voelen ze zich meer verantwoordelijk voor wat ze opbouwen. Dat betekent niet dat ze er alleen voor staan. Opleiding, begeleiding en toegang tot financiering blijven belangrijk.
Nee, want ook sociale en culturele drempels spelen mee. Vrouwen hebben bijvoorbeeld vaak naast hun werk in de landbouw ook veel verantwoordelijkheden thuis. Daardoor kunnen ze minder makkelijk deelnemen aan opleidingen of vergaderingen.
Ook jongeren en vrouwen krijgen niet altijd genoeg inspraak in organisaties en beslissingen. Inclusie gaat dus niet alleen over werk en inkomen. Het gaat er ook om dat mensen kunnen deelnemen en mee kunnen beslissen.
Vooral samenwerking.
Eén organisatie kan dit niet alleen. Overheden kunnen regels eenvoudiger maken en de toegang tot financiering verbeteren. Bedrijven kunnen betere marktkansen bieden. Banken kunnen leningen aanbieden die beter passen bij kleine ondernemers. Landbouworganisaties kunnen vrouwen en jongeren meer betrekken bij beslissingen.

Betere toegang tot de markt in Honduras
In Honduras ondersteunde Rikolto onderhandelingen tussen een producentenorganisatie en koffie-exporteur Caffex. Daardoor kon koffie van 90 vrouwen en jongeren verkocht worden aan een prijs boven de gewone marktprijs. Ook in andere gevallen kan koffie en cacao van vrouwen en jongeren een hogere prijs krijgen dan de gewone marktprijs.
De grote les uit Inclusion in Action is dat één oplossing niet genoeg is. Inkomen, financiering, opleiding, markttoegang en inspraak moeten samen worden aangepakt.

In het rapport Inclusion in Action delen de teams van Rikolto ervaringen uit Latijns-Amerika, Afrika en Zuidoost-Azië. Daaruit blijkt wat volgens hen goed werkt en waar nog drempels liggen voor vrouwen en jongeren in de landbouw- en voedingssector.
Op onze internationale website kan. je het volledige rapport downloaden.

Dit artikel werd geschreven door stagiair communicatie Andy Okundji. Ook zin in een stage bij Rikolto.
