Een zakje gedroogd fruit. Chocolade met cacao en quinoa. Yoghurt zonder kunstmatige smaakstoffen. Vijf jonge ondernemingen in Quito werken eraan om voedzame snacks een plaats te geven in de schoolkantine.
Ze maken deel uit van het traject Ideeën die voeden, dat vernieuwende voedingsproducten voor kinderen ondersteunt. Landbouwers die duurzaam produceren, verwerkers van gezonde voeding en uitbaters van schoolkantines in publieke en private onderwijsinstellingen werken samen aan een gezonder en voedzamer aanbod.
Rikolto begeleidt het project met financiering van de Stichting Gillès. We brengen de verschillende spelers samen en ondersteunen de ondernemers met opleiding, technische begeleiding, laboratoriumanalyses en startkapitaal. Jongeren tussen 18 en 35 jaar nemen daarbij het voortouw.
Maak kennis met vijf ondernemingen uit de eerste projectronde. Hun volgende bestemming? De schoolkantine!
Achter Qhali staan Andrea Carrera en Johanna Yazán. Zij willen kinderen een natuurlijk alternatief bieden voor de vele ultrabewerkte snacks op de markt.
Qhali verkoopt porties van 25 gram gedroogd fruit. De evenwichtige mixen bevatten geen additieven, kunstmatige smaakstoffen of bewaarmiddelen, maar wel veel kleur en smaak. Zo krijgen ouders en scholen een praktische snack die in de brooddoos past.
Met opleidingen, gespecialiseerde technische begeleiding en gerichte laboratoriumanalyses zette Qhali stappen naar een formeel erkende onderneming. Het bedrijf werkt aan de officiële sanitaire registratie die nodig is om verwerkte voeding op de nationale markt te verkopen.
Met het startkapitaal van Ideeën die voeden investeert Qhali ook in zijn productieruimte. Snij- en sluitmachines, gespecialiseerde drooginstallaties en nieuwe werktafels moeten de productie verhogen, zodat Qhali meer kinderen kan bereiken.
Kan een lekkernij waar kinderen dol op zijn ook voedzamer worden? Met die vraag ging het vijfkoppige team van Wayri aan de slag. Cristian Benavides en Jeimy Pujota nemen er het voortouw.
Wayri combineert fijne aromacacao met quinoa uit de Andes. Het resultaat is een snack die rijk is aan eiwitten en minder suiker bevat, zonder de smaak uit het oog te verliezen.
De onderneming kijkt verder dan het product zelf. Wayri koopt quinoa rechtstreeks bij kleinschalige producenten en leidt verenigingen van cacaotelers op. Zo versterkt het bedrijf de lokale plattelandseconomie. Het verwerkt al zijn grondstoffen, vermijdt zo afval, stimuleert waterbesparing en kiest voor biologisch afbreekbare verpakkingen.
Met begeleiding, opleidingen en startkapitaal van Ideeën die voeden verbeterde Wayri zijn productieproces. De officiële sanitaire registratie maakt het mogelijk om scholen volgens de vereiste voedselveiligheidsnormen te beleveren. Nieuwe apparatuur, waaronder molens, diepvriezers en werktafels, verhoogt de productiecapaciteit.
In Atahualpa, in het noordoosten van Quito, maakt het familiebedrijf Urku Lácteos yoghurt en kaas zonder zoetstoffen, kleurstoffen of kunstmatige smaakstoffen. Raquel Cuzco werkt er samen met drie andere jongeren en twee oudere volwassenen.
Urku Lácteos beheert de hele waardeketen. Het bedrijf houdt eigen koeien, melkt ze dagelijks en verwerkt de melk in de eigen productieruimte. Het fruit voor de yoghurt koopt het rechtstreeks bij mensen uit de buurt. Dat ondersteunt eerlijke handel en de lokale economie.
Elke stap in het productieproces wordt nauwgezet opgevolgd. Dankzij de begeleiding en het startkapitaal van Ideeën die voeden zette Urku Lácteos verdere stappen naar formele erkenning en een ruimere markt.
Twee belangrijke producten, fruityoghurt en natuurlijke Griekse yoghurt, kregen hun officiële sanitaire registratie. De onderneming versterkt ook haar productieruimte om gezonde zuivel bij meer scholen te krijgen. Zo gaan betere voeding voor kinderen en waardig werk op het platteland samen.
In 2022 maakte de familie achter Crucitas Gunatur van een uitdaging in de veeteelt een nieuwe kans. Ze werden de eerste telers van gulupa (Passiflora edulis) in Ecuador.
Deze exotische vrucht combineert het zure van passievrucht met de zoetheid van granadilla. Ze bevat vitamine C, B-vitamines, vezels en antioxidanten. Crucitas Gunatur verkoopt de gulupa als vers fruit en verwerkt ze ook in sap, smoothies, confituur en diepgevroren vruchtenpulp.
Het intergenerationele team telt acht mensen. Patricia Cruz en drie andere jongeren werken samen met vier oudere volwassenen. Ze telen de gulupa volgens de principes van regeneratieve landbouw en met biologische teeltmethoden.
Met opleidingen en startkapitaal van Ideeën die voeden verbeterde Crucitas Gunatur het hele proces: van de aanplant tot de verpakking. Een beter irrigatiesysteem zorgt voor een doordachter gebruik van water en andere natuurlijke hulpbronnen.
De onderneming kreeg ook een officiële sanitaire registratie voor haar diepgevroren vruchtenpulp. Zo blijven de voedingsstoffen beter bewaard en kan Crucitas Gunatur de distributie naar scholen uitbreiden.
Wie wil veranderen wat kinderen eten, moet ook kijken naar de plek waar ze een groot deel van hun dag doorbrengen. Vier jaar geleden ontstond Sabores de Hogar, of Smaken van thuis, vanuit de overtuiging dat schoolkantines meer kunnen aanbieden dan ultrabewerkte snacks en dranken.
Drie mensen runnen de onderneming. Twee jonge ondernemers nemen het voortouw, onder wie Andrea Flores. Ze bereiden voedzame gerechten met verse ingrediënten en willen kinderen tijdens de schoolpauze aantrekkelijke alternatieven bieden.
Technologie speelt daarbij een opvallende rol. Via een voorafbestelsysteem kunnen ouders eenvoudig een evenwichtig menu kiezen dat hun kind tijdens de pauze krijgt. Sabores de Hogar analyseert ook welke gerechten goed verkopen. Op basis daarvan past het team de dagelijkse productie aan en vermijdt het voedselverspilling.
De porties zijn afgestemd op schoolkinderen en helpen hen vertrouwd te raken met gezonde eetgewoonten.
Met de steun van Ideeën die voeden investeerde Sabores de Hogar in een professionele oven, een industrieel fornuis, koelinstallaties en gespecialiseerd keukengerei. Zo kan het team meer veilige en verse maaltijden bereiden.
De vijf ondernemingen werken elk op hun eigen tempo. Sommige hebben hun sanitaire registratie al verkregen. Andere hebben de procedure opgestart. Voor allemaal is die registratie een belangrijke stap: zonder de nodige officiële erkenning mogen verwerkte voedingsmiddelen niet in heel Ecuador worden verkocht.
Daarom gaat de ondersteuning verder dan startkapitaal. Opleiding, technische begeleiding, laboratoriumanalyses en investeringen in apparatuur helpen de ondernemingen om hun producten en processen te verbeteren. De schoolkantine wordt zo een haalbare nieuwe markt.
Als die producten er een vaste plaats krijgen, hebben kinderen meer keuze dan ultrabewerkte snacks en gesuikerde dranken. Voor jonge ondernemers betekent dat een stabielere afzetmarkt. Lokale landbouwers krijgen nieuwe verkoopkansen en scholen kunnen een gezonder aanbod uitbouwen.
Tekst: Alexandra Rodríguez, projectcoördinator in Ecuador, en Natalia Palomino, communicatiemedewerker Rikolto in Peru & Ecuador. | Eindredactie: Jelle Goossens, communicatie Rikolto in België
