Rikolto en Mosquito in the Room presenteerden op het Food Waste Fest een totaalaanpak voor voeding in de zorg, de ‘Whole Care Food Approach’. Met deze aanpak benaderen zorgvoorzieningen voeding niet als loutere logistiek, maar als integraal deel van goede zorg.
Op maandag 28 september organiseerden Rikolto, OVAM en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij het Food Waste Fest. Deze 7e editie bracht zo’n 170 professionals samen met verschillende achtergronden, maar wel een gemeenschappelijk doel: minder voedsel verspillen.
Eén van de grote thema’s dit jaar was voeding in de zorg. Mélodie Arts, FoodWIN-coördinator bij Rikolto, en Amy Verbeke, co-founder van Mosquito in the Room, presenteerden de ‘Whole Care Food Approach’ (WCFA). “In zorgvoorzieningen wordt voeding nog te vaak benaderd als een louter logistieke aangelegenheid. Nochtans is de maaltijd het moment van de dag waarnaar uitgekeken wordt en speelt voeding een grote rol in preventie en herstel,” vertelt Mélodie Arts (Rikolto). “Als zorgvragers hun eten niet opeten dan is dit nefast voor hun gezondheid doordat ze onvoldoende voedingstoffen binnenkrijgen, in het bijzonder voor de oudere populatie die vaak te kampen heeft met ondervoeding. Het eten dat niet wordt opgegeten belandt in de vuilnisbak en zo is het dus ook nefast voor de gezondheid van de planeet. De WCFA maakt de verbinding tussen gezond eten, minder voedsel verspillen en meer plantaardige menu’s. Zo kunnen zorgvoorzieningen gezonde en duurzame voeding structureel integreren in hun werking en beleid.”
Rikolto en Mosquito in the Room hebben de aanpak al met succes getest in vier zorginstellingen: het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, het AZ Sint-Lucas in Gent, Azorg in Aalst en AZ Klina in Brasschaat*. De voordelen van zo’n aanpak zijn veelzijdig, weet Amy Verbeke van Mosquito in the Room: “Investeren in lekker, gezond en duurzaam eten zorgt niet alleen voor een gezondere mens en planeet, het verhoogt ook de tevredenheid van bewoners en personeel. Bovendien kan je via een slimme menuplanning en minder voedselverspilling onnodige kosten uitsparen. Die middelen kan je dan terug investeren in gezonde en duurzame voeding. Zo kunnen zorginstellingen via voeding een leiderschapsrol opnemen in de transitie naar een gezonde toekomst.”
"In onze aanpak is samenwerking een voorwaarde tot duurzame verandering."
Mélodie Arts
De ‘Whole Care Food Approach’ bouwt voort op inzichten uit het Nederlandse netwerk ‘Goede Zorg Proef Je’, het FoodPlus project en de ‘Whole School Food Approach’. Deze laatste aanpak ontwikkelde Rikolto binnen het Europese project ‘SchoolFood4change’ en steunt op vier pijlers:
Deze pijlers werden vier jaar lang getest in meer dan 600 scholen in 12 landen. De Whole Care Food Approach bouwt voort op de geleerde lessen. Tijdens het Food Waste Fest gingen de aanwezigen met verschillende thema’s gelinkt aan deze pijlers aan de slag om te zien welke opportuniteiten en uitdagingen er liggen. “We voelden vooral veel enthousiasme voor deze aanpak omdat het samenwerking onvermijdelijk maakt en een voorwaarde is voor duurzame verandering,” vertelt Mélodie Arts (Rikolto). “Het is tijd om de ambassadeur zorgvoorzieningen samen te brengen in een lerend netwerk en er een sectorverhaal van te maken.”
Dit jaar werd de keynote verzorgd door Tristram Stuart, een internationale topexpert en VN-ambassadeur voor actie tegen voedselverspilling. Naast een waaier aan succesvoorbeelden wees Stuart ook op de emotionele impact van voedselverspilling. Medewerkers in supermarkten, voedingsproducenten of grootkeukens vinden het hartverscheurend om prima eten weg te gooien. Omgekeerd, wanneer zij eten kunnen redden door het te doneren of hergebruiken, zorgt dat voor een enorme boost in werktevredenheid en trots. Stuart stelt dat we de verontwaardiging rond voedselverspilling moeten omarmen, want de voldoening van eten redden is van onschatbare waarde.
Wil jij ook aan de slag met voedselverspilling? Bekijk ons FoodWIN-ondersteuningsaanbod.
Naast voeding in de zorg had het Food Waste Fest ook een programma over voedseloverschotten. OVAM schetste de Europese doelstellingen en de actuele cijfers rond voedselreststromen, waarna enkele mensen uit de praktijk toelichtten hoe zij aan de slag gaan met reststromen. Zo vertelde Johan Claes hoe FoodSavers Kempen de herverdeling en bedeling van reststromen inbedt in een sociaal tewerkstellingsproject. Tristan Fremault van Revive Ingredients toonde dan weer hoe zij op een duurzame manier ingrediënten uit voedselresten puren die geschikt zijn voor humane consumptie. Maarten Corten van Rikolto benadrukte ten slotte dat supermarkten naast voedselreststromen ook voedselverspilling kunnen voorkomen hogerop in de keten en in de huishoudens van hun klanten. Het rapport ‘Superlist Environment Belgium 2026’ toont wat supermarkten al doen en nog meer kunnen doen.
Vervolgens bogen de aanwezigen zich in groepjes over de vraag: waar willen we staan in 2030 en welke cruciale stappen moeten we daartoe nemen? Hieruit kwam onder meer de nood aan meer geharmoniseerde regelgeving en beleid, zowel verticaal (regionaal – federaal – Europees beleid) als horizontaal (de drie gewesten). Er werd ook gewezen op het belang van een consument die vragende partij is voor minder voedselverspilling. Ondanks die uitdagingen toonden de gesprekken vooral veel goesting onder alle actoren om volgende stappen te zetten in de aanpak rond voedselverspilling.
.jpg)
.jpg)
-1.png)
*Deze trajecten werden mogelijk gemaakt met steun van de Green Deal Duurzame Zorg, Klimaatfonds Antwerpen en Voedselraad Gent.
.png)
