Goed eten voor steden

Frietjes zijn al verdwenen van het schoolmenu, en dat is goed voor onze frietcultuur

November 17, 2026
Katharina Beelen
Expert beleid en opschaling Goed eten op school

Een bundel aanbevelingen voor cateraars van de Vlaamse overheid kreeg heel wat media-aandacht, inclusief de kritiek op de aanbeveling tegen frietjes op school. Een achterhoedegevecht, stelt Katharina Beelen van Rikolto: "Cateraars willen uitdrukkelijk van gezond eten de standaard maken. Help hen daarbij."

Begin deze maand keurde Spanje een beperking goed op gefrituurd eten in haar zorginstellingen en kinderdagverblijven. Sinds vorig jaar mogen ook Spaanse scholen maar maximaal één gefrituurde maaltijd per week aanbieden. Die beperking past in een totaalpakket aan maatregelen voor meer gezond, lokaal, seizoensgebonden, biologisch en plantaardig eten in catering voor zorg en onderwijs. De wetteksten zijn duidelijk over de reden: obesitas is een ernstig maatschappelijk probleem, en gezonde kantines zijn essentieel voor een ambitieus en effectief preventiebeleid.

Ondertussen is in Vlaanderen het frietkot te klein over een lijst vrijblijvende aanbevelingen voor cateraars in onderwijs en zorg. Althans, dat zou je geloven als je de interviews en Facebookberichten van enkele politici erop naleest. Eén zinnetje over catering bij jongeren (lees: catering op school) deed hun potje overkoken: “Geen gefrituurde aardappelen”. Geen friet met appelmoes meer op school? We gaan onze frietcultuur toch niet ten grave dragen, klonk het onheilspellend.

Gezonde standaard

Hun noodkreet komt te laat. Want wat blijkt uit de preventiepeiling van Gezond Leven? De grote meerderheid van de scholen heeft geen gefrituurd aanbod meer. Meer zelfs, het waren de schoolcateraars die er bij de overheid op aandrongen om deze aanbeveling toe te voegen. Frietjes op school worden stilaan de uitzondering, dus zou het te gek zijn dat de overheid dat wel zou aanbevelen.

Cateraars willen uitdrukkelijk van gezond eten de standaard maken. Help hen daarbij.

Dat frietjes van het schoolmenu verdwijnen, is goed nieuws voor de gezondheid van onze kinderen, en het komt ook onze frietcultuur ten goede. Doordat kinderen niet standaard frietjes voorgeschoteld krijgen op school, kan ik als ouder met een gerust hart de riem al eens lossen. Ik sta graag aan mijn fornuis te kokerellen, maar ik vind het ook leuk om af en toe gewoon lekker samen frietjes van de frituur te eten.

Laat scholen en zorginstellingen dus hun voorbeeldrol spelen. Meer zelfs, help ze daarbij. Cateraars willen uitdrukkelijk van gezond eten de standaard maken. De aanbevelingen kwamen er op vraag van de sector zelf; van een bemoeizieke overheid is dus geen sprake, zoals sommigen beweerden. De ontwikkeling van de aanbevelingen kostte nog geen 20.000 euro, hoogstens een afrondingsfout op de Vlaamse begroting. Verspilzucht kan je de overheid dus ook niet verwijten.

Investering

Als we dus toch een kritische noot mogen plaatsen bij dit initiatief, dan wel dat het een vrijblijvende en alleenstaande maatregel is. Nog niet zolang geleden besloot de Vlaamse Regering te investeren in gezonde voeding op school. Het budget was bescheiden, maar toonde desondanks meteen resultaat: na één jaar heeft één kind op vier dankzij dit beleid toegang tot gezonde voeding op school, gaande van een gezond tussendoortje tot een warme maaltijd. Belangrijkste aandachtspunten zijn minder suiker, minder vetten, minder zout en veel meer groenten en fruit. Vandaag investeren in gezonde eetgewoontes is kosten vermijden in de gezondheidszorg van morgen. Als een overheid daarnaast de aankoop van lokale biologische en plantaardige teelten zou stimuleren, zet je ook een turbo op de transitie die de Vlaamse landbouw vroeg of laat zal moeten doorgaan.

Desondanks werd het voornemen tot gezonde voeding op school teruggeschroefd. Het budget werd beperkt tot de scholen die er al mee aan de slag gingen. Het contrast met het Spaanse preventiebeleid is schrijnend, de uitdagingen en opportuniteiten zijn nochtans gelijk. Catering in onderwijs en zorg kunnen een enorme hefboom zijn voor een gezond, duurzaam en welvarend Vlaanderen. Maar het beleid geeft voorlopig niet thuis.

We zijn nog niet aan de nieuwe patatjes.

Dummy image

No items found.
No items found.
Dummy image

Volg onze nieuwsbrief en ontvang elke maand een gratis recept voor goed eten.

Schrijf je in

Onze laatste artikels

Meer nieuws