Het succes van Hannah is geen toeval, maar het resultaat van barrières die gesloopt zijn. Wereldwijd wachten nog miljoenen boerinnen op diezelfde kans om uit de schaduw te treden. Met uw steun investeert Rikolto direct in de training en de opstart van deze spaargroepen, zodat meer vrouwen de kans krijgen om hun eigen koers te varen. Uw steun maakt van de uitzondering de regel.
_small.jpg)
In het hart van Ghana, ver weg van de drukte van de steden, woont Hannah Quansah, een 48-jarige cacaoboerin. Hoewel de Ghanese cacaosector jaarlijks miljarden genereert, is het leven voor kleine boeren onzeker door onvoorspelbare oogsten, een grillig klimaat en schommelende marktprijzen. De grootste drempel voor Hannah was jarenlang de onbereikbaarheid van banken. Tot de vrouwen uit haar gemeenschap weer toekomstperspectief brachten.
Ghana is een van de grootste cacaoproducenten ter wereld. De sector is goed voor meer dan 2 miljard USD aan inkomsten en maar liefst 800.000 families leven er van de cacaoteelt. Toch vertaalt die rijkdom zich nauwelijks naar de mensen op het veld. Banken vragen vaak garanties die kleine boeren als Hannah niet kunnen geven, waardoor toegang tot krediet vrijwel onmogelijk is. Toen haar man overleed, stond Hannah er plots alleen voor. "Ik moest mijn kinderen opvoeden, maar zonder financiële middelen voelde ik me machteloos.”
In 2023 besloot Hannah samen met 27 andere vrouwen uit haar gemeenschap het heft in eigen handen te nemen. Ze richtten een Village Savings and Loan Association (VSLA) op, een lokale spaar- en kredietgroep waar de leden zelf geld inleggen om elkaar leningen te verstrekken. Het principe is even simpel als krachtig: de leden zijn de eigenaars. Ze verlenen elkaar krediet, vaak tot drie keer hun eigen spaargeld, om te investeren in hun plantage of om dringende kosten te dekken.
Wat dit model uniek maakt? De rente wordt aan het einde van de cyclus gewoon opnieuw verdeeld onder de vrouwen. Daarnaast beheren ze een sociaal noodfonds voor crisissituaties. Hannah gebruikte haar leningen voor zaden en meststoffen. "Dankzij onze spaargroep kan ik investeren in mijn cacaoplantage en mijn kinderen naar school sturen," zegt ze trots. Wat begon als een lokale noodgreep, groeide onder Hannahs impuls uit tot een motor voor ondernemerschap.
Rikolto ondersteunt deze beweging inmiddels bij 300 groepen in Ghana, goed voor bijna 8.000 leden waarvan twee derde vrouw is. Via trainingen in financieel beheer, groepsbeheer en duurzame landbouw leren Hannah en haar collega’s hoe ze hun cacaoteelt rendabeler en veerkrachtiger kunnen maken.
Daarnaast brengt Rikolto de groepen in contact met overheden en financiële instellingen, zodat ze op lange termijn volledig op eigen benen staan. De sleutel tot succes is de betrokkenheid van de vrouwen zelf. Doordat zij via de VSLA's betere toegang krijgen tot kapitaal en opleidingen, nemen ze steeds vaker het voortouw. Dat leidt tot meer economische zelfstandigheid en sterkere, beter georganiseerde dorpen.
De impact reikt intussen verder dan het lokale niveau. “Door hun financiële zelfredzaamheid kunnen boeren beter inspelen op onverwachte schokken in de cacaosector”, vertelt collega Alhassan Issahaku, programma-coördinator in Ghana. “Dat draagt niet alleen bij aan de stabiliteit van de gemeenschap, maar van de hele sector.”
De VSLA van Hannah groeide intussen uit tot een inspiratiebron voor omliggende dorpen. Steeds meer vrouwen sluiten zich aan bij hun eigen spaargroep en vinden er, net als zij, niet alleen financiële ademruimte, maar ook een stem. “Ik weet nu dat ik niet alleen sta," besluit ze. "We steunen elkaar, ook in moeilijke tijden. Dat geeft me hoop.”
Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven door Rose Somda en Gertrude Nyaapoka Anyoka, en vertaald en herwerkt door Chloé Van Uytven.
