Na ruim vier jaar van intensieve internationale samenwerking komt het Europese project SchoolFood4Change (SF4C) tot een strategisch hoogtepunt. Dit ambitieuze initiatief, gefinancierd door de Europese Unie binnen het Horizon 2020-programma, ging in januari 2022 uit de startblokken. Onder coördinatie van ICLEI Europe bracht het project 43 partners uit 22 landen samen met één gemeenschappelijke missie: schoolmaaltijden transformeren tot een krachtige hefboom voor volksgezondheid, onderwijs, klimaatactie en duurzame voedselsystemen.
Voor Rikolto was de instap in dit netwerk een bewuste, strategische keuze. Ons voedselsysteem heeft immers nood aan een structurele, duurzame omslag. De schoolrefter is daarin de ultieme hefboom: het is dé plek waar gezondheid, gelijke kansen en ecologische duurzaamheid elkaar kruisen.
Binnenkort komen topvertegenwoordigers van steden, nationale overheden, EU-instellingen en internationale organisaties samen in Rome voor de grote slotconferentie. Deze bijeenkomst vindt plaats tijdens de Forum Compraverde Buygreen Conference 2026 – een van Europa’s belangrijkste ontmoetingsplekken voor duurzame overheidsopdrachten en beleidsdialogen. Het doel van deze conferentie ligt volledig in lijn met de langetermijnstrategie van Rikolto: lokale praktijkacties en succesvolle terreinexperimenten vertalen naar een blijvende, bindende politieke impact op Europees niveau.
Rikolto levert een cruciale bijdrage aan dit Europese debat. Onze collega Leen Tyrions zal vanop afstand spreken om onze concrete ervaringen te delen met de implementatie van de overkoepelende SchoolFood4Change Triple Approach. Rikolto trok hierbij resoluut de kar van de Whole School Food Approach (WSFA). Dit holistische model vormt de kern van onze visie en bewijst hoe je gezonde, duurzame maaltijden naadloos integreert met praktijkgerichte voedingseducatie, slimme overheidsopdrachten, actieve gemeenschapsbetrokkenheid en korte, lokale voedselketens.
De ambitie in Rome is groot: we willen schoolvoeding definitief op de Europese politieke agenda zetten en de Europese Kindgarantie aanscherpen. Dat vraagt om een fundamenteel andere kijk op hoe we ons onderwijs en onze openbare instellingen organiseren. Zoals collega en directeur Rikolto in Eurropa Thibault Geerardyn onlangs krachtig formuleerde in een opiniestuk voor Politico: "De echte hindernis voor opschaling is institutioneel, niet ideologisch. Beleidswijzigingen moeten verankerd worden in het huidige systeem, en niet zomaar toegevoegd worden als een leuk ‘nice-to-have’ projectje."
Dat die systemische aanpak werkt, bewijzen de cijfers van het project. In heel Europa sloeg het SchoolFood4Change-netwerk de afgelopen vier jaar diepe bruggen. We werkten samen met bijna 4.000 scholen en bereikten zo meer dan een miljoen kinderen, studenten en leerkrachten in 35 steden en regio’s. Het project heeft hiermee duidelijk aangetoond dat schoolvoeding veel meer is dan een logistieke dienst. Het is een strategisch beleidsinstrument om:
Tijdens de conferentie in Rome leggen we deze resultaten op de politieke tafel te midden van bredere discussies over duurzame openbare aanbestedingen, klimaatdoelen en de veerkracht van ons voedselsysteem. Zo zetten we schoolvoeding definitief op de Europese politieke agenda en versterken we de oproep van het consortium om de Europese Kindgarantie nog scherper te stellen.
Met het Europese project SchoolFood4Change verzamelde Rikolto, samen met 42 partners, bewijs bij meer dan 850 scholen in 22 landen over hoe een integraal voedingsbeleid de gezondheid van leerlingen en de lokale economie versterkt. In dit rapport worden de resultaten uitgebreid beschreven.
In de werking van Rikolto is schoolvoeding dankzij SchoolFood4Change uitgegroeid tot een absolute prioriteit. Als expert en facilitator op het terrein brengen wij onze Vlaamse en Europese praktijkervaringen met de Whole School Food Approach rechtstreeks binnen in het Europese debat. Dit model verweeft gezonde, duurzame voeding met voedingseducatie, overheidsopdrachten, gemeenschapsbetrokkenheid en de lokale keten.
In Rome laten we zien hoe Rikolto scholen concreet begeleidt naar een bronzen, zilveren of gouden certificaat, hoe we lokale aankoopcriteria herzien om de drempels voor steden te verlagen, hoe we het aandeel biologische en lokale producten op het menu verhogen en hoe we de structurele band met lokale boeren herstellen. Daarmee bewijzen we dat lokale, schaalbare oplossingen de blauwdruk kunnen leveren voor het toekomstige Europese en nationale beleid.
Hoewel het project in juni 2026 officieel wordt afgerond, stopt de beweging die Rikolto mee in gang heeft gezet allesbehalve. Dit is voor ons net een springplank. De erfenis van SchoolFood4Change – inclusief alle wetenschappelijke inzichten, beleidsadviezen, praktische tools en succesverhalen die zijn ontwikkeld voor steden, scholen, koks en refters – blijft voor iedereen gratis beschikbaar.
De door Rikolto geteste methodieken rond de Whole School Food Approach zijn volledig overdraagbaar. Dit stelt ons in staat om lokale en regionale overheden in heel Europa en daarbuiten te blijven ondersteunen, zodat zij de vruchten kunnen blijven plukken van deze unieke expertise en hun voedselsystemen ook op de lange termijn duurzaam kunnen blijven transformeren.
