Deze lezersbrief van Jelle Goossens, woordvoerder Rikolto, werd gepubliceerd in Knack op 30 september 2026.
In het artikel ‘Oorlog in de supermarkt: Delhaize is de absolute winnaar’ wordt Delhaize geprezen om zijn commerciële strategie. De franchisering levert meer omzet en lagere personeelskosten op. De keten maakt handig gebruik van promoties, klantenkaarten en e-commerce. Vanuit dat perspectief valt de conclusie te verdedigen. Maar vandaag moeten we de lat hoger leggen. Een supermarkt kan pas echt een winnaar zijn als ook de boeren, landbouwarbeiders en de ecosystemen achter de producten in het rek erop vooruitgaan.
Het interview haalt het probleem aan: stuntprijzen zetten de marges in de hele voedselketen onder druk. En wanneer de winkelprijs stijgt, krijgt de boer daarom nog geen cent meer. Eerlijke handel vraagt daarom meer dan hogere prijzen. Boeren, maar evengoed kleine en middelgrote voedingsbedrijven hebben behoefte aan prijsvorming die rekening houdt met hun productiekosten en hen stabiele afname garandeert via langdurige handelsrelaties. Zo krijgen ze voldoende zekerheid om te investeren in kwaliteit en duurzaamheid.
De echte supermarktoorlog gaat over wie goed eten betaalbaar aanbiedt zonder de rekening door te schuiven.
Het is te simplistisch om alle zonden van ons voedselsysteem in de winkelkar van de supermarkten te stallen, maar supermarkten beslissen wel mee hoe opbrengsten en risico’s over de keten worden verdeeld.
Uit het Superlijst-onderzoek blijkt dat alle grote Belgische supermarkten daarin nog tekortschieten. Er is vooruitgang in enkele ketens, zoals cacao en bananen. Een brede aanpak die boeren en landbouwarbeiders in alle risicovolle ketens een leefbaar inkomen of loon verzekert, ontbreekt bij iedereen.
Betaalbare voeding en lonende prijzen voor boeren en verwerkers hoeven geen tegengestelde doelen te zijn. De efficiëntie van supermarkten kan hiervoor net een troef zijn. De echte supermarktoorlog gaat vandaag dus niet over wie de strafste promotie lanceert, maar over wie goed eten betaalbaar aanbiedt zonder de rekening door te schuiven naar boeren, werknemers, gezondheid of milieu.
