Belgische supermarkten promoten in hun folders nog steeds vooral vlees en zuivel, ondanks ambitieuze klimaatdoelstellingen. Colruyt en Lidl hebben hoopgevend beleid om plantaardige eetgewoontes te stimuleren. Dat blijkt uit het rapport ‘Superlist Environment Belgium 2026’. Naast de onderwerpen klimaat en eiwittransitie, geeft het rapport ook inzicht in prestaties op duurzaam assortiment en voedselverspilling. Download het volledige rapport op de website van Questionmark.
Het rapport van denktank Questionmark toont wat de vijf grootste supermarkten in België doen voor klimaat en milieu. In de ranglijst voeren Lidl en Delhaize de lijst aan, gevolgd door Colruyt, Carrefour en als laatste Aldi.
Uit het onderzoek blijkt dat supermarkten nog kansen laten liggen om hun klimaatdoelstellingen te behalen. Slechts 6% van de kant-en-klare maaltijden in de winkelrekken bevat geen dierlijke ingrediënten. Tegenover elke plantaardige aanbieding staan nog altijd negen promoties voor vlees of zuivel. En ongeveer 75% van de bereide vleeswaren wordt aangeboden in ‘large’ tot ‘extra large’ porties, wat prikkelt tot overconsumptie. Deze cijfers verschillen nauwelijks van de vorige Superlijst België in 2022. Supermarkten blijven consumenten actief stimuleren tot eetgewoontes met veel vlees en zuivel.
Minder dierlijk en meer plantaardig eten is een belangrijke stap om de opwarming van het klimaat te stoppen. Dierlijke producten zijn verantwoordelijk voor de helft van de broeikasgasuitstoot binnen ons voedselsysteem. Om deze reden lanceerde de Vlaamse overheid de halfhalf-campagne, om mensen de helft van de week te laten kiezen voor een plantaardige maaltijd. Als machtige spelers in ons voedselsysteem kunnen supermarkten hierin een belangrijke rol spelen: zij kunnen hun klanten via hun assortiment, promoties, winkelomgeving en (prijs)beleid de beste keuzes aanbieden en tegelijk kunnen zij met hun inkoopbeleid boeren sturen in verduurzaming van de landbouw.
Er zijn ook hoopgevende praktijken te zien. Zo probeert Lidl de verkoop van plantaardige maaltijden te stimuleren door gelijke prijzen te bieden voor dierlijke producten en de plantaardige alternatieven, en deze alternatieven slim te plaatsen in het vleesschap. Lidl, Colruyt en Delhaize zetten daarnaast in hun beleid actief in op hybride (deels dierlijk, deels plantaardig) producten.
Opvallend is ook de stijging van promo’s op plantaardige producten bij Colruyt. Binnen de eiwitrijke promo’s is nu bijna 25 % plantaardig tegenover 75% promo’s met vlees of zuivel. In 2022 was dat slechts 5 % plantaardige promo’s. Bij de andere supermarkten vlot de vooruitgang nauwelijks en zijn 9 op de 10 promoties nog altijd dierlijk.
In 2020 ondertekenden alle supermarkten de Vlaamse “Green Deal Eiwitshift op ons bord”, met als doel de consumptie van plantaardige eiwitten tegen 2030 naar 60% te brengen. Die doelstelling dreigt niet te worden gehaald.
Charlotte Linnebank, directeur van denktank Questionmark, ziet concrete stappen, zoals de eerder genoemde gelijke prijzen en slimme plaatsing, maar deze zijn te versnipperd: “Deze acties zijn een mooi begin, maar voor een echte doorbraak is meer samenhang nodig. We moedigen supermarkten aan om de regie te nemen over hun volledige verkoopstrategie. De transitie hoort in de schappen zichtbaar te zijn, niet alleen in jaarverslagen.”
Het Superlist Environment België 2026-rapport kwam er in samenwerking met Rikolto en met steun van Testaankoop, BOS+, Bond Beter Leefmilieu en écoconso. Jelle Goossens van Rikolto, een Belgische ngo voor duurzame voedselsystemen, ziet ook een belangrijke rol voor de overheid: “De overheid moet voor eenvormige regels zorgen zodat alle supermarkten dezelfde richting uitgaan: minder vlees promoten en meer plantaardige en hybride producten verkopen. Zo worden koplopers niet afgestraft en krijgen producenten en landbouwers de zekerheid om mee om te schakelen.”
Superlist is een initiatief van denktank Questionmark. Duik in de resultaten en download het rapport op hun website. Daar vind je ook de methodiek en ruwe data.
.png)
Andere impactvolle klimaatacties zijn volgens het rapport enkel ontbossingsvrije en biologische producten aanbieden, voedselverspilling tegengaan en een sterk klimaatplan uittekenen.
Dankzij recente Europese wetgeving mag er geen eten in de winkelrekken liggen dat geteeld werd in gebieden die na 2020 werden ontbost. De supermarkten lijken deze wetgeving na te leven, maar de meeste zijn hierover weinig transparant en doen ook geen extra inspanningen. Delhaize, een van de koplopers in het rapport, engageert zich wel tegen landconversie van natuurgebieden die niet vallen onder de Europese wetgeving tegen ontbossing, zoals savannes, moerassen en graslanden.
Delhaize scoort ook het hoogst op transparantie rondom herkomst, certificering en transport, terwijl Aldi, Carrefour en Colruyt achterblijven met verouderde rapportages. Daarnaast vertoont het duurzame assortiment een wisselend beeld: Lidl doet met het schrappen van gecertificeerde zuivel een opvallende stap terug.
Voedselverspilling in de eigen organisatie wordt beperkt, maar er is geen duidelijk actieplan tegen verspilling bij hun afnemers en hun klanten. Daar vindt nochtans de meeste verspilling plaats en supermarkten hebben ook hier een grote invloed.
Ten slotte toont geen enkele supermarkt momenteel een duidelijke daling in de uitstoot van broeikasgassen. Lidl, Delhaize en Carrefour hebben wel een gedetailleerd plan om hun klimaatdoelen van 2030 te halen. Lidl heeft daarnaast een plan om tegen 2050 ‘net zero’ te zijn.
Deel bovenstaand persbericht met vrienden, familie en je professionele netwerk. Hoe meer mensen zich bewust zijn van de sleutelrol van supermarkten, hoe sneller we ons voedselsysteem kunnen veranderen.
Of deel onze online Superquiz. Via tien vragen over de resultaten ontdek je hoe super(markt)slim je bent en maak je kans op een Rikolto-winkelzak gevuld met lokaal lekkers.
Of nóg beter: nodig ons uit in je organisatie of vereniging. Wij organiseren een gratis workshop over de resultaten en horen graag hoe jullie ideale supermarkt eruitziet. Wij nemen jullie boodschappen mee in onze gesprekken met supermarkten en overheden.
.png)
